อะไรคือคำสั่งสอนที่พูดไม่ได้

พระรูปหนึ่งถามอาจารย์มาจู่ว่า

" ผมอยากให้อาจารย์สอนสาระแท้ ๆ ของเซ็น ไม่อยากให้พูดถึงเหตุผลและ
ทัศนะที่เลื่อนลอยพวกนั้นเลยครับ "

อาจารย์มาจู่ตอบว่า " ตอนนี้ฉันเหนื่อยและเพลียมาก ไม่มีอารมณ์จะคุยกับ
เธอดอกนะ เธอไปถามอาจารย์จื้อฉางเองเถอะ "

ยังมีแสง

    มีพระอาจารย์รูปหนึ่งแตกฉานในพระไตรปิฎกมาก คราวหนึ่ง ศิษย์ของท่านรูปหนึ่งได้ไปศึกษาเซ็น เมื่อสำเร็จผลแล้วก็กลับมาปฏิบัติรับใช้อาจารย์เดิมของตน วันหนึ่งท่านอาจารย์องค์นั้นกำลังค้นคว้าพระไตรปิฎกอยู่ในห้อง ก็มีผึ้งตัวหนึ่งกำลังบินวนเวียน เพื่อจะหาทางออกให้พ้นจากห้อง ผึ้งบินไปบินมาชนกับกระดาษแก้วที่หน้าต่าง วนเวียนไปมาหาทางออกไม่ได้ ศิษย์ผู้นั้นจึงกล่าวว่า

"ผึ้งตัวนี้โง่จริง มาบินหาทางออกในที่ๆ ไม่ใช่ทาง เพราะติดอยู่เพียงกระดาษแก้วจะมามัวชอนไชหาประโยชน์อะไร?"

ศิษย์หมายเตือนอาจารย์ แต่ท่านอาจารย์ก็ยังไม่เข้าใจ วันหนึ่งท่านอาจารย์อาบน้ำอยู่
ก็เรียกศิษย์ผู้นั้นมาขัดถูตัวให้ ศิษย์ขัดถูไปก็พูดขึ้นมาลอยๆ ว่า

คนตาบอด ที่วัดเซ็น

    หลวงตาป่วยใกล้มรณภาพ ศิษย์ทั้งหลายต่างปรนนิบัติแต่ที่สุด
ก็ไม่สมารถยื้อชีวิตหลวงตาไว้ได้ในงานศพได้มีการกล่าวคำไว้อาลัย ศิษย์แต่ละคนก็พร่ำว่า หลวงตาเป็นคนมีเมตตาสูง มีหน้าตาที่ยิ้มแย้มแจ่มใส

    สุดท้ายก็ถึงคราวลูกศิษย์ตาบอด ได้ขึ้นกล่าวว่า ไม่ได้เห็นหรอกว่า
หลวงตา หน้าตาเป็นอย่างไร มีเมตตาแค่ไหน แต่ก็รับรู้ได้จากน้ำเสียงของหลวงตา ในยามที่คนมีทุกข์มาหาหลวงตา หลวงตาก็ได้ให้คำแนะนำ ด้วยน้ำเสียงที่เปี่ยมไปด้วยเมตตา จนคนที่ทุกข์เหล่านั้นสามารถครองชีวิตต่อไปได้ด้วยดี

ประตูที่ไร้ประตู

โกอาน (ภาษาจีนออกเสียง กงอาน) คือปริศนาธรรม อาจเป็นตำนาน บทสนทนา คำถาม คำพูด หรือวลีสั้นๆ แฝงปริศนาให้ขบคิดหรือผ่านการรู้แจ้งจากภายใน บางเรื่องก็เข้าข่ายกวน-teen ยกตัวอย่างเช่น "สองมือตบกันทำให้เกิดเสียง แล้วอะไรคือเสียงของการตบมือข้างเดียว?"

โกอานเป็นเสมือนนาฬิกาปลุกที่มักไม่ส่งเสียงตามเวลาที่ตั้งไว้ แต่โดยฉับพลันทันใดก็ส่งเสียงดังทำให้ผู้คิด 'ตื่น' หรือรู้แจ้ง บ่อยครั้งอาจารย์เซนจะเล่าหรือตั้งคำถามโกอานเพื่อตรวจสอบสภาวะความตื่นของ ศิษย์

อู๋เหมินฮุ่ยคาย (มูมอนเอไก หรือมูมอนในภาษาญี่ปุ่น) เป็นนามของอาจารย์เซนชาวจีนสมัยราชวงศ์ซ่ง ช่วง ค.ศ. 1183-1260 เกิดที่เมืองหางโจว ศึกษากับอาจารย์หลายท่าน อาจารย์ท่านหนึ่งนาม เยียะหลินซือก่วน (ชื่อแปลตรงตัวว่า อาจารย์จันทร์ไพร) ให้อู๋เหมินศึกษาโกอานเรื่อง หมาของเส้าโจว (เส้าโจวเป็นชื่ออาจารย์เซน ค.ศ. 778-897 ญี่ปุ่นเรียก โจสุ) หมาของเส้าโจว เป็นโกอานสั้นๆ เนื้อความว่า :

พระรูปหนึ่งถามอาจารย์เส้าโจว "หมามีธรรมชาติแห่งพุทธะหรือไม่?"
อาจารย์เส้าโจวตอบว่า "อู๋" (ไม่มี)